RBI की रणनीति ने भारत के विदेशी मुद्रा भंडार में रिकॉर्ड इनफ्लो के साथ उम्मीद से कहीं ज्यादा सफलता हासिल की प्रवासी भारतीयों (NRI) से डॉलर जुटाने की रिजर्व बैंक ऑफ इंडिया (RBI) की खास पहल उम्मीद से कहीं ज्यादा सफल रही। 31 अगस्त 2026 तक फॉरेन करेंसी नॉन-रेजिडेंट (बैंक) यानी FCNR(B) डिपॉजिट के जरिए भारत में $100 बिलियन से ज्यादा की रकम आ चुकी थी। तेज इनफ्लो को देखते हुए RBI ने इस स्कीम के लिए दी गई स्पेशल स्वैप फैसिलिटी की विंडो तय समय से करीब एक महीने पहले ही बंद कर दी। इस तेज डॉलर इनफ्लो से भारत का फॉरेक्स रिजर्व भी रिकॉर्ड स्तर पर पहुंच गया। 21 अगस्त तक देश का विदेशी मुद्रा भंडार $729.3 बिलियन था। इससे कुछ ही हफ्ते पहले 24 जुलाई को यह करीब $682 बिलियन था। इस वृद्धि के पीछे मिडिल ईस्ट में जारी जंग और कच्चे तेल की कीमतों में उतार-चढ़ाव के प्रभाव रहे। रिपोर्ट के मुताबिक, इस साल फरवरी में अमेरिका और ईरान के बीच युद्ध शुरू होने के बाद भारत के फॉरेक्स रिजर्व में करीब $46 बिलियन की कमी आई थी। इसी दौरान 24 जुलाई तक रिजर्व करीब $682 बिलियन रह गया था, जबकि अमेरिकी डॉलर के मुकाबले रुपया करीब 6% कमजोर हो चुका था। RBI का यह कदम ऐसे समय में आया जब बाहरी खाते और रुपये पर दबाव बढ़ा रहा था। इसके लिए RBI ने NRI से विदेशी मुद्रा जुटाने के लिए FCNR(B) डिपॉजिट को बढ़ावा देने की रणनीति अपनाई। FCNR(B) डिपॉजिट एक फिक्स्ड टर्म डिपॉजिट होता है जिसमें NRI अपनी विदेशी कमाई को भारत में विदेशी मुद्रा में जमा कर सकते हैं। इसमें मूलधन और ब्याज दोनों विदेशी मुद्रा में ही वापस मिलते हैं, जिससे रुपये में उतार-चढ़ाव का जोखिम नहीं उठाना पड़ता। FCNR(B) डिपॉजिट में इनफ्लो पहले कमजोर हो गया था। वित्त वर्ष 2024-25 में इस माध्यम से $7 बिलियन से ज्यादा की रकम आई थी, लेकिन FY26 में यह घटकर सिर्फ $946 मिलियन रह गई। इनफ्लो को फिर से बढ़ाने के लिए RBI ने जून 2026 में एक खास स्वैप फैसिलिटी का ऐलान किया था। इसके तहत 3 से 5 साल की अवधि वाले नए FCNR(B) डिपॉजिट पर बैंकों को रियायती स्वैप की सुविधा दी गई। इस व्यवस्था में हेजिंग की लागत RBI ने वहन की। RBI गवर्नर संजय...#rbi #sanjay_malhotra #foreign_exchange_reserves #fcnr_b #nri
இந்திய ரிசர்வ் வங்கி வெளிநாடுகளில் வாழும் தமிழர்களுக்கு முன்னணி சேமிப்பு திட்டம் அறிமுகப்படுத்தியுள்ளது. இந்த திட்டம் FCNR(B) என்று அழைக்கப்படுகிறது. இந்த திட்டம் 2013 ஆம் ஆண்டு அறிமுகப்படுத்தப்பட்டது. அதன் மூலம் இந்தியாவிற்குள் 34 பில்லியன் அமெரிக்க டாலர் முதலீடு வந்துள்ளது. இந்த திட்டத்தின் கீழ் வெளிநாட்டில் வசிக்கும் தமிழர்கள் இந்திய வங்கிகளில் சேமிப்பு செய்யலாம். இந்த சேமிப்பு டாலரில் அல்லது இந்திய ரூபாயில் செய்யப்படலாம். இந்த திட்டத்தின் மூலம் வெளிநாட்டில் வசிக்கும் தமிழர்கள் இந்திய வங்கிகளில் சேமிப்பு செய்யும் போது வட்டி பெறலாம். இந்த வட்டி விகிதம் 7% என்று அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. இந்த திட்டத்தின் மூலம் வெளிநாட்டில் வசிக்கும் தமிழர்கள் தங்கள் சேமிப்பை விரிவுபடுத்தலாம். இதற்கு ஒரு உதாரணம் கொடுக்கப்பட்டுள்ளது. ஒரு முதலீட்டாளர் தான் வசிக்கும் வெளிநாட்டில் 10,000 டாலர் சேமிப்பு செய்துள்ளார். அவர் அந்த சேமிப்பை வெளிநாட்டு வங்கியில் பிணையாக வைத்து, 5% வட்டியில் கூடுதலாக 90,000 டாலரை கடனாகப் பெற முடியும். இப்போது அவரிடம் உள்ள மொத்தத் தொகை 1,00,000 டாலராக உயர்கிறது. இந்த 1 லட்சம் டாலரையும் இந்தியாவின் FCNR (B) கணக்கில் 7% வட்டிக்கு அவர் டெபாசிட் செய்கிறார். வெளிநாட்டு வங்கிக் கடனுக்காக 5% வட்டி செலுத்தினாலும், இந்திய வங்கியிடமிருந்து அவருக்கு 7% வட்டி கிடைக்கிறது. இந்த இரண்டு சதவீத வட்டி வேறுபாடு (Spread Profit), அவர் கடனாகப் பெற்ற 90,000 டாலருக்கும் கிடைப்பதால், இறுதியில் அவருடைய சொந்த முதலீடான 10,000 டாலருக்குக் கிடைக்கும் ஒட்டுமொத்த ஆண்டு வருமானம் 20% வரை உயர்கிறது. இந்த 'லெவரேஜ்' உத்தியில் அதிக லாபம் இருந்தாலும், இதில் முதலீட்டாளர்கள் கவனிக்க வேண்டிய சில முக்கிய நிதி அபாயங்கள் உள்ளன. முதலாவதாக, வெளிநாட்டு வங்கிகளில் பெறப்படும் கடன் பெரும்பாலும் மாறுபடும் வட்டி விகிதத்தைக் (Floating Rate - SOFR போன்றவை) கொண்டிருப்பதால், சர்வதேச சந்தையில் வட்டி உயர்ந்தால் லாப வரம்பு குறைந்து நஷ்டம் ஏற்படக்கூடும்.#indian_reserve_bank #fcnr_b #swap_window #rakam_rajan #foreign_investment
